Wpływ opłaty cukrowej na sprzedaż napojów bezalkoholowych

Opłata cukrowa to w rzeczywistości nowo obowiązujący podatek w produkcji napojów bezalkoholowych, która weszła w życie 1 stycznia 2021 r., mająca na celu zachęcić producentów jak i konsumentów do wyboru mniej słodzonych produktów. Obowiązek opłaty spoczywa na producentach i/lub importerach oraz dotyczy napojów bezalkoholowych z dodatkiem cukrów, substancji słodzących oraz kofeiny lub tauryny. Wyróżnione zostały dwie części opłaty naliczane na każdy 1 litr napoju: stała, która wynosi 0,50 zł oraz zmienna – 0,05 zł za każdy gram cukrów przekraczających określony limit (5 gram/100ml). Dodatkową opłatą objęte są napoje zawierające kofeinę lub taurynę (0,1 zł za litr napoju), natomiast niższy podatek dotyczy napojów mających co najmniej 20% soku owocowego/warzywnego (np. nektary), wyrobów z dominującą zawartością mleka (np. kawa mrożona) lub roztworów węglowodanowo-elektrolitowych (np. izotoniki).

Zgodnie z danymi CMR wprowadzenie opłaty cukrowej miało znaczący wpływ na spadek wolumenu sprzedaży napojów bezalkoholowych oraz liczby transakcji W pierwszych 5 tygodniach roku 2021 raportowane są odpowiednio ich spadki o -16% i -25% w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego w sklepach handlu tradycyjnego do 300m2. Trzeba mieć na uwadze, że oprócz opłaty cukrowej na ujemne dynamiki oddziaływają również restrykcje związane z pandemią koronawirusa. Spadkiem sprzedaży najbardziej dotknięci zostali producenci napojów gazowanych, energetyków, herbat mrożonych czy wód smakowych.

Jak prezentują dane CMR, nałożenie podatku cukrowego rzutowało na napojach gazowanych wzrostem cen średnio o 22%, co przyczyniło się do zmniejszenia wolumenu zakupionych produktów o ponad 1/5 w pierwszych tygodniach 2021 roku w porównaniu do tożsamego okresu roku 2020. Nowo obowiązująca opłata wpłynęła nieznacznie na zmiany udziałów czołowych producentów napojów gazowanych (zyskują udziały głównie producenci, w portfolio których znajdują się w przeważającej części napoje gazowane owocowe z udziałem min. 20% soków w składzie).

Według danych CMR konsument sklepów niezależnych i miękkiej franczyzy do 300m2 dziś musi zapłacić średnio o 10% więcej za puszkę energetyka w stosunku do końcówki ubiegłego roku. Analizowana kategoria odznacza się spadkiem liczby transakcji o prawie 20% w pierwszych tygodnia 2021 w stosunku do początku roku ubiegłego. Spada sprzedaż wolumenowa większości kluczowych graczy tego segmentu.

Wzrost cen herbat mrożonych wydaje się akceptowalny (4% w stosunku do pierwszych tygodni 2020 roku), ale analiza całego roku 2020 pokazuje, że średnia cena tego produktu spadała i w końcówce roku była średnio niższa o 5% w porównaniu z 2019 rokiem.  Drastycznie spadł wolumen sprzedaży i liczba transakcji z zakupem herbat, odpowiednio -19% i -27%.

Zgodnie z danymi CMR wody smakowe są kolejną po napojach gazowanych kategorią, która odnotowała wysoki wzrost cen po objęciu opłatą cukrową – w 2021 ich poziom był o prawie 15% wyższy niż w analogicznym okresie w 2020 roku. Podobnie jak w przypadku poprzednio analizowanych kategorii wody smakowe są coraz rzadziej wybierane przez klientów co zauważalne jest poprzez znaczny spadek wolumenu sprzedaży (-20%) tej kategorii w analizowanych okresach.


CMR
is independent market research agency
developing innovative research tools.

Our main areas of interest are:
quick measurement of marketing-mix activities’ impact
on FMCG sales results and precise analysis
of purchasing behavior based
on transactional/ receipt data