(Polski) Zakaz handlu w niedzielę

Sorry, this entry is only available in Polish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Nowe przepisy ograniczające handel w niedzielę z pewnością wpłyną na organizację pracy w sklepach i zwyczaje zakupowe konsumentów, jednak dane z dwóch pierwszych tygodni z zakazem pokazują, że raczej nie należy spodziewać się rewolucji.

Z danych CMR wynika, że jeszcze przed wprowadzeniem ograniczeń w handlu w niedziele otwartych było około 75% sklepów małoformatowych do 300 m2 i niemal wszystkie supermarkety. W tym czasie w sklepach małoformatowych do 300 m2 na ostatni dzień tygodnia przypadało średnio nieco ponad 9% wszystkich transakcji i podobna część obrotów. W supermarketach w niedzielę przez kasę przechodziło również około 9% paragonów, które odpowiadały za niespełna 9% tygodniowych obrotów.

Wprowadzone w marcu ograniczenia przypominają te, które już od wielu lat obowiązują w dniach świątecznych wolnych od handlu (takich jak Boże Narodzenie, Wielkanoc, Boże Ciało czy Zielone Świątki) – w tych dniach również supermarkety były zamknięte, ale klienci mogli zrobić zakupy w wielu sklepów małoformatowych (w niektóre święta otwartych było nawet około 60% takich placówek). Jeszcze przed wprowadzeniem ograniczeń CMR przyglądał się, jak rozkładała się sprzedaż w tygodniach, w których wypadały Zielone Świątki w latach 2014-2017, by ocenić, jak w przyszłości zmieni się znaczenie poszczególnych dni tygodnia. Jak się okazało, supermarkety odnotowywały w tych tygodniach niewielkie spadki sprzedaży – utraconą sprzedaż w świąteczną niedzielę w około 50% udawało się zrekompensować zwiększonymi zakupami w dni poprzedzające to święto (głównie sobota) i tuż po święcie (głównie poniedziałek). W sklepach małoformatowych sprzedaż w tych tygodniach zwykle nieco rosła – rozkład sprzedaży był zbliżony do tego ze zwykłych tygodni, większe znaczenie miały jednak właśnie niedziele.

W dwóch pierwszych tygodniach, w których obowiązywały ograniczenia handlu, w niedziele otwartych było około połowy sprzedaży sklepów małoformatowych. Mimo to łączna sprzedaż w sklepach tego formatu była wyższa niż w dwóch poprzedzających ten okres tygodniach, natomiast w supermarketach pozostała na niemal tym samym poziomie. W mniejszych placówkach wyraźny wzrost zarówno liczby transakcji, jak i wartości sprzedaży, odnotowano w pierwszym tygodniu obowiązywania nowych przepisów. Duży wpływ miała na to pogoda – weekend był ciepły i pogodny, co zachęcało do spacerów a także impulsowych zakupów piwa czy napojów. W drugim tygodniu z powodu chłodnej i wietrznej aury sprzedaż była już niższa.

Wprowadzenie zakazu handlu w niedzielę widoczne było w rozkładzie sprzedaży między dni tygodnia. W dwóch pierwszych tygodniach z ograniczeniami w supermarketach odnotowano duży wzrost zakupów w soboty –  te dni odpowiadały za około 18% transakcji i prawie jedną czwartą tygodniowych obrotów. Wynika to w dużej mierze z działań prowadzonych przez wiele sieci handlowych. Pierwsza niedziela z zakazem handlu poprzedzona była intensywną kampanią informacyjną, promocyjną i wydłużonymi godzinami otwarcia supermarketów, co skutecznie przyciągnęło klientów do sklepów w soboty, choć wzrosło też znaczenie czwartków i piątków. W sklepach małoformatowych znaczenie niedziel wbrew oczekiwaniom było niższe niż w tygodniach ze zwykłymi niedzielami, nieznacznie wzrosło natomiast znaczenie sobót.

Na razie trudno ocenić, czy i na ile sklepy małoformatowe przejmą od supermarketów część sprzedaży z niedzieli, bo wzrost obserwowany w tych placówkach w pierwszych dwóch tygodniach obowiązywania nowych przepisów spowodowany był w dużej mierze pogodą, a nie zmianami w prawie. Zapewne więcej wniosków dostarczą dane z kwietnia, w którym zakazem handlu będą objęte aż cztery z pięciu niedziel.

 


CMR
is independent market research agency
developing innovative research tools.

Our main areas of interest are:
quick measurement of marketing-mix activities’ impact
on FMCG sales results and precise analysis
of purchasing behavior based
on transactional/ receipt data