Podatek „małpkowy” a sprzedaż wódki

Wraz z początkiem roku 2021 w życie weszła nowa Ustawa, według której wprowadzony został podatek na napoje słodzone uzależniony od zawartości cukru, a także na napoje alkoholowe o pojemności do 300ml uzależniony od zawartości alkoholu. Dodatkowa opłata alkoholowa dotyka w głównej mierze rynku wódki, dla którego sprzedaż butelek o małych pojemnościach jest bardzo istotna. Jak pokazują dane CMR, w sklepach małoformatowych do 300m2 pojemności 90/100ml oraz 200ml odpowiadają za około 75% wolumenu sprzedaży wódek smakowych oraz około 30% wolumenu sprzedaży wódek czystych.

Jest to kolejny rok rosnących cen na rynku alkoholi – w roku 2020 wzrósł podatek akcyzowy, który jednak nie miał tak istotnego wpływu na poziomy cenowe jak opłata małpkowa. Wynosi ona 25 zł od litra stuprocentowego alkoholu, co dla 40-procentowej setki oznacza 1 zł podatku, a dla dwusetki 2 zł (w praktyce wartość ta może się różnić w zależności od wódki, ze względu na to że wiele wariantów charakteryzuje się obniżoną zawartością alkoholu bądź zmniejszoną pojemnością). Już w pierwszych tygodniach roku 2021 widoczne były wzrosty cen wódek ze względu na nowy podatek. Jeszcze pod koniec zeszłego roku klienci sklepów małoformatowych mogli nabyć 90/100ml wódki smakowej średnio w cenie 6 zł i 200ml za około 12 zł. Natomiast w lutym 2021 średnie ceny sięgają już odpowiednio około 7 zł oraz 13,70 zł. Z kolei średnie ceny małpek czystych w ostatnich miesiącach zeszłego roku kształtowały się na poziomie około 5,70 zł za 90/100ml oraz około 11,20 zł za 200ml, a w ostatnim miesiącu ceny te wzrosły odpowiednio do około 6,80 zł i 13,50 zł.

Duże podwyżki cenowe powodują, że małe pojemności są zdecydowanie mniej korzystne cenowe w stosunku do dużych butelek wódki. Według danych CMR średnia cena półlitrowej wódki czystej to około 24 zł, a smakowej niecałe 27 zł. Zatem przed wprowadzeniem nowego podatku w przeliczeniu na litr małe pojemności były droższe o 10-15 zł w stosunku do butelek 0,5l. Natomiast po podwyżkach cenowych różnica ta wynosi już około 20 zł, a dla niektórych wariantów sięga nawet 30 zł.

Zmiany cenowe mają bardzo istotny wpływ na sprzedaż małych pojemności wódki. Jak pokazują dane CMR, w styczniu-lutym 2021 ich wolumen sprzedaży w sklepach małoformatowych do 300m2 był o około 20% niższy w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Trochę większe spadki obserwowane są w przypadku wódek czystych, gdzie sprzedaż zarówno 90/100ml jak i 200ml spada rok do roku o ponad 20%. Natomiast na rynku smakowym najmniejsze pojemności raportują podobne spadki, jednakże dwusetki osiągają niższy wolumen sprzedaży o „jedyne” 8%. Oczywiście różnice w wartości sprzedaży nie są aż tak duże, ze względu na wyższą cenę. Wartość sprzedaży czystych małpek w styczniu-lutym 2021 w stosunku do zeszłego roku była niższa o około 8%, a smakowych o około 4%.

Jedno z głównych pytań brzmi – czy sprzedaż dużych butelek wódki rekompensuje spadki sprzedaży małpek? Otóż nie do końca. Największy przepływ sprzedaży na większe pojemności widać w przypadku najtańszych wódek czystych. Tam wolumen sprzedaży pojemności 0,5l w roku 2021 jest o 30% wyższy w stosunku do 2 pierwszych miesięcy roku poprzedniego. Jednakże dla średniego segmentu cenowego wódek czystych duże butelki sprzedają się w podobnych ilościach jak przed rokiem, natomiast dla wódek smakowych sprzedaż pojemności powyżej 300ml jest wyższa o jedyne 6%, gdzie w poprzednich latach obserwowana była podobna dynamika.

Sprzedaż wódki notowała w kilku ostatnich latach systematyczne wzrosty sprzedaży, napędzane coraz większą popularnością małych pojemności. Wprowadzenie podatku małpkowego zatrzymało pozytywną dynamikę segmentu. Ze względu na spadającą sprzedaż małych pojemności, cała kategoria wódczana notuje w sklepach małoformatowych do 300m2 dużo niższą sprzedaż niż przed rokiem. Wolumen sprzedaży wódek czystych w styczniu-lutym 2021 jest niższy o około 5% w stosunku do początku roku 2020, natomiast wartość jest wyższa o zaledwie 2%. Rynek trunków smakowych notuje niższe wyniki, ze względu na wysokie znaczenie małych butelek – wolumen sprzedaży jest niższy o 11%, a wartość o 2%.

Aby ominąć podatek, na rynku zaczyna pojawiać się pojemność od dawna nie używana w przypadku wódki – 350ml. Natomiast na razie jej dostępność nie jest wysoka. Zobaczymy jak nowa opcja zostanie przyjęta przez konsumentów.


CMR
Jesteśmy niezależną agencją badawczą
specjalizującą się w pozyskiwaniu i analizach
danych transakcyjnych ze sklepów detalicznych.


Pomagamy marketerom w ocenie wpływu ich
bieżących działań na decyzje zakupowe klientów.