Podsumowanie 2017 r. w sklepach małoformatowych

W 2017 r. kluczowym trendem nie tylko w sklepach małoformatowych był wzrost cen. W ostatnich 12 miesiącach znacząco podrożały nie tylko masło, jajka czy owoce, ale więcej trzeba było zapłacić za większość produktów spożywczych.Wyższe ceny przełożyły się na kilkuprocentowy wzrost obrotów sklepów małoformatowych w porównaniu z 2016 r., mimo iż liczba transakcji w tym czasie nieznacznie spadła. 

Z danych CMR wynika, że w 2017 r. średnia wartość koszyka zakupowego w placówkach małoformatowych wyniosła 13,5 zł, co oznacza wzrost o prawie 7% w porównaniu z 2016 r. Warto jednak pamiętać, że sklepy małoformatowe do 300 m2 są zwykle miejscem zakupów uzupełniających i impulsowych, dlatego bardzo często zdarzają się tam transakcje dotyczące zakupu jednego lub dwóch produktów o niewielkiej wartości – w minionym roku wartość co trzeciego paragonu nie przekraczała 5 zł.

 

Mimo kurczącej się liczby placówek sklepy małoformatowe wciąż stanowią ważny kanał sprzedaży produktów FMCG, a dla wielu kategorii, m.in. alkoholowych i tytoniowych, pozostają najczęstszym miejscem zakupu. Niezmiennie największy udział w obrotach i w liczbie transakcji w sklepach małoformatowych mają papierosy, piwo, wódka, napoje gazowane, soki, nektary i napoje niegazowane, woda, mleko, ciastka, czekolada i słodycze impulsowe, a także chipsy. Ulubionym trunkiem klientów sklepów małoformatowych pozostają piwo (w ostatnim półroczu sięgał po nie co czwarty kupujący) oraz wódki smakowe i czyste. W ostatnich dwunastu miesiącach na co piątym paragonie w typowym sklepie osiedlowym występowały napoje bezalkoholowe, co siódmy klient kupował papierosy, a co niemal ósmy sięgał po produkty mleczne. W najcieplejszych miesiącach do grona najczęściej kupowanych produktów tradycyjnie dołączają lody impulsowe, tak też było np. w czerwcu 2017 r., kiedy ich udział w liczbie transakcji przekroczył 6%. Jak pokazują dane paragonowe gromadzone przez CMR, klienci sklepów małoformatowych z każdym rokiem chętniej sięgają też po produkty łatwe w przygotowaniu i oszczędzające czas, takie jak np. różnego rodzaju dania gotowe, wyraźnie rośnie również zainteresowanie artykułami zaliczanymi do tzw. zdrowej żywności.

 

W mijającym roku wzrosła zarówno liczba transakcji, jak i wartość sprzedaży wszystkich trzech najważniejszych dla handlu małoformatowego kategorii, czyli wyrobów tytoniowych, alkoholu i napojów, które łącznie generują ponad 50% obrotu wartością sprzedaży w tego typu sklepach.

 

W branży alkoholowej mijający rok zapisze się pod znakiem wojny cenowej między trzema głównymi markami z segmentu mainstream (Żubrówką Białą, Żołądkową Gorzką Czystą de Luxe oraz Krupnikiem Czystym), która później przeniosła się także do segmentu ekonomicznego. Spadek cen wódek czystych nie zatrzymał rozwoju kategorii wódek smakowych – w porównaniu z 2016 r. wartość ich sprzedaży wzrosła o 14%. Firmy alkoholowe nieustannie poszerzają ofertę o nowe kompozycje smakowe, a półka z tą kategorią wciąż się rozszerza, wskutek czego klienci sklepów małoformatowych mogą wybierać już średnio spośród 50 wariantów wódek smakowych.

 

Najważniejszą kategorią pod względem udziałów w wartości sprzedaży pozostają papierosy, które w omawianym okresie odpowiadały za 17% obrotów sklepów małoformatowych. Ich sprzedaży nie są w stanie zahamować ani rosnące ceny, ani też regulacje prawne mające na celu ograniczenie zainteresowania wyrobami tytoniowymi. Na początku 2017 r. w sprzedaży pojawiły się nowe opakowania papierosów ze zdjęciami, które miały działać zniechęcająco na palaczy. Z danych CMR wynika jednak, że w sklepach małoformatowych do 300 m2 zarówno w liczbie opakowań, jak i w wartości odnotowano niewielkie wzrosty sprzedaży papierosów w porównaniu z ubiegłym rokiem, trudno zatem mówić o sukcesie tej akcji.

 

W szeroko rozumianej kategorii napojów bezalkoholowych sprzedaż wyrażona liczbą transakcji wzrosła o około 3% z 2016 r., natomiast wartość sprzedaży zwiększyła się o 6%. Najwyższe wzrosty odnotowały napoje energetyzujące i izotoniczne (liczba paragonów, na których się pojawiały była o kilkanaście procent wyższa niż rok wcześniej), ale klienci częściej niż przed rokiem wkładali do koszyków również napoje gazowane oraz soki, nektary i napoje niegazowane. Półka z napojami systematycznie się poszerza, głównie dzięki nowym wariantom smakowym – w lipcu 2017 r. klienci typowego sklepu małoformatowego mogli wybierać spośród około 185 różnego rodzaju wariantów napojów, soków i wód, podczas gdy rok wcześniej średnia liczba SKU wynosiła 171.  Na półkach i w lodówkach z napojami wyraźnie przybywa też napojów niezawierających cukru, co przekłada się na wzrost ich sprzedaży – z danych CMR wynika, że w 2017 r. w porównaniu do analogicznego okresu rok wcześniej wolumen sprzedaży napojów gazowanych bez cukru wzrósł o ponad 8%.

 

CMR przygotowuje cyklicznie zestawienie TOP 1000, do którego trafiają produkty FMCG o najwyższych udziałach w liczbie transakcji. Większość czołowych pozycji w tym rankingu zajmują zazwyczaj alkohole i papierosy, ale na wysokich pozycjach plasują się też najpopularniejsze produkty z pozostałych ważnych dla sklepów małoformatowych kategorii. W zestawieniu najczęściej kupowanych produktów w 2017 r. znalazło się m.in. ponad 100 piw, 30 wódek czystych i 25 wódek smakowych. Silną reprezentację w zestawieniu mają również napoje bezalkoholowe (można tam znaleźć np. 64 soki, nektary i napoje niegazowane oraz 55 napojów gazowanych), a także słodycze (m.in. 26 batonów, 20 wafelków impulsowych i 16 gum do żucia). Pierwsza dziesiątka rankingu tradycyjnie okupowana jest przez piwa – liderem jest Żubr w butelce 500 ml, za nim plasują się inne piwa z niższej i średniej półki cenowej, takie jak: Harnaś, Tatra Jasne Pełne, Tyskie. Jak wynika z rankingu, najlepiej rotującymi wódkami w 2017 r. były Żytniówka w opakowaniu 100 ml (uplasowała się na 12 pozycji) i Żubrówka Biała 500 ml (14. miejsce). Najwyżej notowany w tym zestawieniu produkt spoza kategorii alkohol i wyroby tytoniowe pojawia się na pozycji 12. – jest to napój energetyzujący Black. W pierwszej dwudziestce zestawienia znalazły się również m.in. półtoralitrowe butelki wody niegazowanej Żywiec Zdrój i Cisowianka oraz napoje Coca Cola i Pepsi w puszkach 330 ml. W rankingu TOP 1000 znalazło się też kilka nowości, które weszły na rynek w 2017 r. i podbiły serca oraz podniebienia klientów sklepów małoformatowych – były to m.in. lody Rożek Kaktus i Magnum Double Raspberry, nowe warianty piw: Warka Radler Malina i Cytryna, Lech Ice Bloody Orange oraz Dziki Sad Śliwka, a także napoje Coca Cola Lime i Fanta Shokata Maldives.

 


CMR
Jesteśmy niezależną agencją badawczą
specjalizującą się w pozyskiwaniu i analizach
danych transakcyjnych ze sklepów detalicznych.


Pomagamy marketerom w ocenie wpływu ich
bieżących działań na decyzje zakupowe klientów.